Odsłonięcie pomnika Marii Skłodowskiej-Curie

5 września 1935

Pomnik dwukrotnej noblistki odsłonięty został w niespełna rok od jej śmierci. Stanął nieopodal Instytutu Radowego przy ul. Wawelskiej, który powstał z jej inicjatywy, a którego otwarcie nastąpiło w 1932 r.

Rzeźba autorstwa Ludwiki Nitschowej była drugą przedstawiającą Skłodowską, jaką wykonała ta artystka. Pierwsza z 1932 r. przestawiała ją w postaci siedzącej, druga w pozycji stojącej, zamyślonej, jakby nieobecnej duchowo - tak jak Nitshowa zapamiętała Skłodowską uczęszczając na jej wykłady w Paryżu przed I wojną światową.

Pomnik został odsłonięty przez drugą żonę prezydenta RP, Marię Mościcką. W uroczystości brała udział trójka rodzeństwa Skłodowskiej: Bronisława Dłuska, Helena Szalayowa i Józef Skłodowski. Rzeźba stanęła na skwerze naprzeciwko głównego wejścia do Instytutu Radowego, który został w obecności Noblistki otwarty w 1932 r. W ramach zespołu budynków Instytutu powstało nawet mieszkanie, w którym miała zamieszkać, w związku z planowanym powrotem do Warszawy.

Skłodowska urodziła się w 1867 r. w kamienicy przy ul. Freta 16 (obecnie w budynku mieści się jej muzeum). Od 1868 r. mieszkała w mieszkaniu służbowym przyznanym jej ojcu przy II Gimnazjum Męskim przy ul. Nowolipki 11. Sama zaś uczęszczała do III Gimnazjum Żeńskiego przy Krakowskim Przedmieściu 36, które ukończyła odznaczona złotym medalem za wybitne wyniki w nauce.

Swoją edukację pogłębiała w laboratoriach chemicznych Muzeum Przemysłu i Rolnictwa przy Krakowskim Przedmieściu, w których przygotowywała się do egzaminów na Sorbonę. W 1891 r. zdecydowała się na wyjazd do Paryża. Tam dostaje się na wydział nauk ścisłych na paryskiej uczelni i jest jedną z nielicznych kobiet studiujących na tym wydziale.

Skłodowska już po otrzymaniu nagród Nobla, kilkukrotnie przyjeżdżała do Warszawy, m.in. w związku z budową Instytutu Radowego. Za każdym razem była podejmowana z wielkimi honorami, wygłaszała także wykłady na temat promieniotwórczości, fizyki czy też chemii. Na jej cześć organizowano rauty i bankiety. W czasie pobytu w 1925 r. otrzymała w Ratuszu dyplom Honorowego Obywatela Miasta, a w 1926 r. Instytut Fizyki Politechniki Warszawskiej nadał jej tytuł doctora honoris causa. Ostatnia jej wizyta w Warszawie odbyła się w 1932 r., dwa lata później zmarła w sanatorium we francuskiej miejscowości Passy.

Pomnik odsłonięty w Warszawie szczęśliwie przetrwał okres II wojny św. Nie jest jednak jedynym upamiętniającym Skłodowską w Warszawie. Drugim jest odsłonięty w 2014 r. przez prezydentów RP Bronisława Komorowskiego i Francji Francois Hollende’a – stojący na skarpie wiślanej przy u. Kościelnej na Nowym Mieście. Trzecim upamiętnieniem jest pomnik noblistki stojący w Gmachu Głównym Politechniki.

Fotografia:

Uroczystość odsłonięcia pomnika Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie, 5 września 1935